Tijs van den Brink, beheerder van christenenvegan.nl, schreef voor zijn website een essay waarin hij de omgang met vleesconsumptie zoals die in Ossenkop wordt beschreven in een bredere context plaatst. Ik kan me goed vinden in zijn analyse – en bovendien ben ik zeer vereerd dat hij de tekst zo diepgaand heeft geanalyseerd. Over de terugkeer van het dier als – gedwongen – deelnemer aan het eten van vlees schrijft hij:

In Ossenkop zijn er scènes waarin dieren niet louter fungeren als productiemiddelen, maar als lichamelijke wezens, als aanwezigen met zintuigen en een verhaal. In enkele passages zijn de beschrijvingen zo levendig dat het dier bijna ‘gevoeld’ wordt. […] Gekoppeld aan de context van de roman met de slagerij en de praktijk van de slacht, wordt de lichamelijkheid van het dier sterk voelbaar. Niet als afstandelijk object, maar als lichaam dat ademt, beweegt, gevoelig is. Zo wordt het dier opnieuw aanwezig gemaakt, als “hij/zij”, en kan de lezer de abstractie niet langer ontkennen.

Ook de erotisering van vleesconsumptie en de invloed van consumentendruk komt aan bod, en uiteindelijk concludeert Van den Brink onder andere:

Ossenkop is, in literaire zin, een catharsis: het haalt uit de schaduw, het brengt letterlijk en figuurlijk “het dier” terug in de blik, en confronteert ons met wat we vaak verdringen. Door de bijna sensuele lichamelijkheid van dieren in het boek, en door de spanning met prijs, macht en gebruiker, daagt het ons uit Adams’ theoretisch inzicht te beleven: de afwezige referent is niet onvermijdelijk; hij kan zichtbaar worden.

Het fascinerende aan het schrijven van fictie is dat je soms bepaalde beschrijvingen, perspectieven of details belangrijk vindt zonder precies te weten waarom. Het is heel mooi om te zien dat de analyse van een derde dan laat zien wat die voor uitwerking hebben. Wat ik intuïtief opschreef blijkt wel degelijk een belang te hebben, en ook overeen te komen met de boodschap die ik min of meer bewust heb willen overbrengen.

Klik hier om op christenvegan.nl het hele essay te lezen. Absoluut de moeite waard.